Veri Sorumluları Tarafından Açık Rıza ve Aydınlatma Metinlerinin Ayrı Ayrı Düzenlenmesi Hakkında İlke Karar Yayımlandı
- 31 Mar
- 2 dakikada okunur
Selin Çetin Kumkumoğlu
Danışman
Yaren Alparslan
Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nun (“Kurul”) 24 Mart 2026 tarih ve 33203 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 18.02.2026 tarihli ve 2026/347 sayılı ilke kararı (“Karar”)’nda Kurul’un uygulamada veri sorumluları tarafından hatalı şekilde düzenlenen aydınlatma metinleri ve açık rıza metinlerine ilişkin değerlendirmelerine ve iyi ve kötü uygulama örneklerine yer verilmektedir.
Kurul, Kişisel Verileri Koruma Kurumu’na intikal eden ihbar ve şikayetlerde en sık rastlanan hukuka aykırılıkların açık rıza ve aydınlatma metinlerinin tek bir metin halinde sunulması, aydınlatma yapıldığına dair rıza alınması, başka veri sorumlularının metinlerinin birebir kullanılması, metinlerin karmaşık, uzun veya anlaşılması güç olması ve yanlış veya eksik bilgilerin verilmesi gibi hususlar olduğunu Karar’da belirtmiştir.
Kurul yukarıda belirtilen hukuka aykırılıkları 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (“KVKK”), Anayasa ve Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in ilgili maddelerini işleyerek değerlendirmiş ve uygulamada veri sorumlularının aşağıdaki şekilde hareket etmeleri gerektiğini belirtmiştir:
Aydınlatma metinlerinin okunması veya incelenmesi için ilgili kişilerden rıza veya onay alınmamalıdır. İlgili kişilerden bu kapsamda yalnızca aydınlatma metninin okunduğuna ilişkin geri bildirim alınması hukuka uygundur.
Veri sorumluları, kişisel veri işleme faaliyetinin hangi işleme şartına dayandığından bağımsız olarak, veri işleme başlamadan önce aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmekle yükümlüdür.
Veri işleme faaliyetinin açık rıza hukuki sebebine dayanarak gerçekleştirildiği durumlarda, aydınlatma metni ve açık rıza metni ayrı metinler olarak ayrı başlıklar altında düzenlenmeli, aynı sayfada sunulması halinde alt alta gelecek şekilde ve her biri için ayrı beyanlar alınacak şekilde hazırlanmalıdır.
Açık rıza dışında bir işleme şartına dayalı işlemlerde yalnızca aydınlatma metni sunulmalıdır.
Her veri sorumlusunun, başka veri sorumlularının metinlerinin birebir kullanımı yerine kendi veri işleme faaliyetlerini gözeterek aydınlatma metni hazırlaması gerekmektedir. Ayrıca, metinlerde açık, anlaşılır ve sade bir dil kullanılmalı, eksik, muğlak veya yanıltıcı ifadelerden kaçınılmalı ve gereksiz şekilde uzun veya karmaşık metinler tercih edilmemelidir.
Aydınlatma metinlerinde işlenen kişisel veriler, kategorileri, işleme amacı ve hukuki dayanağı açık ve net biçimde belirtilmelidir.
Kurul, Karar kapsamında belirtilen hususların KVKK madde 12/1 uyarınca kişisel verilerin hukuka uygun işlenmesini teminen veri sorumlularının uygulaması gereken teknik ve idari tedbirler arasında olduğunu değerlendirmiştir. Bu kapsamda, aydınlatma ve açık rıza metinlerine ilişkin İlke Karar’da belirtilen yükümlülüklere uymayan veri sorumluları hakkında KVKK madde 18 uyarınca işlem tesis edileceği belirtilmiştir. Yukarıda da belirtildiği üzere Karar kamuoyunu ve özellikle veri sorumlularını bilgilendirmek ve yönlendirmek adına iyi ve kötü uygulama örneklerine ilişkin bir ek içermekte olup bu ekler Resmi Gazete’de yayımlanan Karar’dan incelenebilir.
Değerlendirme
Kurul uygulamada oldukça sık bir biçimde yapılan hukuka aykırılığa dikkat çekerek KVKK ve ilgili diğer mevzuatta açıkça belirtilen, aydınlatma metni ve açık rıza metninin ayrı metinler olması gerekliliğine Karar’da dikkat çekmiştir. Veri sorumlularının Karar kapsamında mevcut uygulamalarını yeniden değerlendirerek Karar’da belirtildiği şekilde hukuka uygun yöntemlerle ve metinlerle ilgili kişileri aydınlatma yükümlülüklerini yerine getirmeleri ve açık rıza alınmasını gereken veri işleme faaliyetleri bakımından da ayrı metinlerde rıza almayı temin etmeleri gerekmektedir.
