KVKK’dan Reklam ve Pazarlama Faaliyetlerinde Üçüncü Kişi Verilerinin Kullanımına İlişkin Kritik Uyarı
- 9 saat önce
- 2 dakikada okunur
Selin Çetin Kumkumoğlu
Danışman
Yaren Alparslan
Buse Sığın
Stajyer Avukat
Kişisel Verileri Koruma Kurumu ("Kurum"), üçüncü kişilerden temin edilen iletişim bilgilerinin reklam ve pazarlama faaliyetleri kapsamında kullanılmasına ilişkin artan şikayetler üzerine 21.07.2026 tarihinde bir kamuoyu duyurusu yayımlamıştır. Duyuruda, mevcut müşterilerden veya üçüncü kişilerden referans, tavsiye, marka elçiliği ya da müşteri yönlendirmesi gibi yöntemlerle elde edilen telefon numarası, elektronik posta adresi ve benzeri iletişim bilgilerinin, ilgili kişilere gerekli aydınlatma yapılmaksızın ve gerekli hukuki şartlar sağlanmaksızın pazarlama faaliyetlerinde kullanılması 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ("KVKK") kapsamında değerlendirilmiştir.
Kişisel Verilerin İşlenmesine İlişkin Hukuki Dayanak
Kurum, kişisel verilerin üçüncü kişilerden elde edilmiş olmasının tek başına reklam ve pazarlama amacıyla kişisel veri işlenmesi bakımından hukuki dayanak oluşturmadığını açıkça ifade etmektedir. Bu kapsamda veri sorumlularının, her somut olay özelinde KVKK'nın 5. maddesinde düzenlenen kişisel veri işleme şartlarının bulunup bulunmadığını değerlendirmeleri; açık rızaya dayanılması gereken hallerde ise ilgili kişinin açık rızasını Kanun'da öngörülen usule uygun şekilde temin etmeleri gerekmektedir.
Aydınlatma Yükümlülüğü
Duyuruda, kişisel verilerin doğrudan ilgili kişiden elde edilmediği durumlarda veri sorumlularının aydınlatma yükümlülüğüne ilişkin sorumlulukları ayrıca hatırlatılmaktadır. Bu doğrultuda, Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ uyarınca, kişisel verilerin doğrudan ilgili kişiden elde edilmediği hallerde veri sorumlularının ilgili kişiyi aşağıdaki sürelerden uygun olanı içerisinde aydınlatmaları gerektiği belirtilmektedir:
Kişisel verilerin elde edilmesinden itibaren makul bir süre içerisinde,
Kişisel veriler ilgili kişiyle iletişim kurulması amacıyla kullanılacaksa ilk iletişim sırasında,
Kişisel veriler aktarılacaksa en geç ilk aktarım esnasında.
Kurum, uygulamada özellikle üçüncü kişilerden temin edilen iletişim bilgilerinin doğrudan pazarlama faaliyetlerinde kullanıldığı durumlarda, ilgili kişilere Kanun kapsamında gerekli aydınlatmanın yapılmadığını veya kişilerin herhangi bir aydınlatma metnine yönlendirilmediğini tespit ettiğini belirtmektedir.
Açık Rızanın Geçerliliği
Kurum, uygulamada karşılaşılan bazı hatalı değerlendirmelere de açıklık getirmektedir. Buna göre, ilgili kişinin pazarlama görüşmesini sonlandırmaması, kampanya hakkında bilgi talep etmesi veya kısa mesaja ret cevabı vermemesinin, kişinin pazarlama yapılmasına açık rıza vermiş gibi yorumlanamayacağı hatırlatılmıştır. KVKK kapsamında geçerli bir açık rızanın, belirli bir konuya ilişkin, bilgilendirmeye dayanan ve özgür iradeyle açıklanmış bir irade beyanı niteliğini taşıması gerekmektedir.
Bunun yanında Kurum, aydınlatma yükümlülüğü ile açık rıza alma yükümlülüğünün birbirinden bağımsız hukuki süreçler olduğunu da hatırlatmaktadır.
Sonuç ve Değerlendirme
Kurum tarafından yayımlanan kamuoyu duyurusu, özellikle üçüncü kişilerden temin edilen kişisel verilerin reklam ve pazarlama faaliyetlerinde kullanıldığı süreçlere ilişkin uygulamaların, Kurum tarafından idari yaptırım uygulanması riskini minimize etmek adına yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.



