Sosyal Ağ Sağlayıcılarına Yaş Doğrulama ve Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Yükümlülükleri Getirildi
Selin Çetin Kumkumoğlu
Danışman
Yaren Alparslan
Buse Sığın
Stajyer Avukat
10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik (“Yönetmelik”), Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarının yaş doğrulama süreçlerine, çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunulmasına ve ebeveyn kontrol araçlarına ilişkin yükümlülüklerini düzenlemektedir. Yönetmelik kapsamında, daha erken yaşta ergin olsa dahi on sekiz yaşını doldurmamış kişiler çocuk olarak kabul edilmekte, on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulması yasaklanırken on beş yaşını doldurmuş çocuklar bakımından özel hizmet sunum esasları öngörülmektedir.
Yaş Doğrulama ve 15 Yaş Altına Hizmet Sunma Yasağı
Yönetmelik kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarının on beş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunmaması ve hesap oluşturma aşamasında yaş doğrulaması yapması öngörülmektedir. Bu doğrulamanın, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan ve yalnızca kullanıcının on beş yaşını, bu yaşın doldurulmuş olması hâlinde ise on sekiz yaşını doldurup doldurmadığını gösteren yaş doğrulama belirteci aracılığıyla gerçekleştirilmesi düzenlenmiştir. Sağlayıcıların hizmet süresince kendi belirleyecekleri yöntemlerle de yaş doğrulaması yapabilmeleri öngörülmektedir. Hesabın doğrulanan yaş grubuna aykırı kullanıldığına ilişkin makul şüphe bulunması hâlinde hesabın askıya alınması ve yeniden kullanım için yaş doğrulama belirteciyle doğrulama yapılması söz konusu olabilecektir. Bu süreçlerde kişisel verilerin korunması, teknik güvenilirlik, şeffaflık, erişilebilirlik ve ayrımcılığın önlenmesi ilkelerinin gözetilmesi gerekmektedir.
Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmetler
Yönetmelik, on beş yaşını doldurmuş çocuklara sunulan hizmetlerin çocuğun yüksek yararı ve gelişiminin korunması gözetilerek ayrıştırılmasını öngörmektedir. Bu kapsamda yüksek gizlilik ayarlarının varsayılan olarak uygulanması, kişisel verilerin asgari düzeyde işlenmesi ve zararlı içeriklere maruziyeti azaltmaya yönelik içerik filtreleme ve öneri sistemi ayarlarının kullanılması düzenlenmektedir.
Çocuk hesaplarının varsayılan olarak gizli tutulması, herkese açık hesap seçeneği sunulmaması, takipçi ve takip edilen bilgilerinin gizlenmesi ve mesajlaşma imkânının çocuğun takip ettiği hesaplarla sınırlandırılması öngörülmektedir. Ayrıca çocuk hesaplarında canlı yayın özelliğine yer verilmemesi, ekran görüntüsü alınmasını önleyici teknik tedbirlerin uygulanması ve mesajlarda görüldü bilgisinin kullanılmaması düzenleme kapsamındadır.
Bunun yanı sıra bağımlılık geliştirebilecek özelliklerin ve içeriklerin otomatik veya ardışık sunumunu sağlayan arayüzlerin kullanımına, üçüncü kişilere ait iletişim bilgilerinin senkronizasyonuna ve çocuk hesaplarının önerilmesine ilişkin sınırlamalar getirilmektedir. Çocuk hesaplarının iletişim verileri üzerinden aranabilir olmasının önlenmesi, davranış temelli kişiselleştirmeye yer verilmemesi ve çocuklara ait kişisel verilerin profilleme veya kişiselleştirilmiş ticari reklam amacıyla kullanılmaması da düzenlemenin öne çıkan hükümleri arasındadır.
Ebeveyn Kontrol Araçları
Yönetmelik kapsamında sosyal ağ sağlayıcılarının; hesap ve özellik ayarlarının yönetilmesi, satın alma, kiralama ve ücretli üyelik işlemlerinin ebeveyn izni veya onayına bağlanması, bu işlemler için harcama limiti belirlenmesi, kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması ile konum paylaşımının yönetilmesine imkan tanıyan ebeveyn kontrol araçları sunması öngörülmektedir.
Ebeveyn kontrol araçlarının Türkçe dil desteğiyle sunulması, kullanıcılar tarafından kolaylıkla erişilebilir ve etkinleştirilebilir olması ve farklı cihaz ve işletim sistemleriyle uyumlu çalışması öngörülmektedir. Ayrıca, kontrol araçlarının etkinleştirildiği konusunda çocuğun bilgilendirilmesi ve ebeveynin kontrol yetkisinin, gerekli güvenlik doğrulaması yapılmaksızın ve ebeveynin bilgisi dışında çocuk tarafından devre dışı bırakılmasını önlemeye yönelik tedbirlerin alınması gerekmektedir. Ebeveyn kontrol araçlarının sunulması, sosyal ağ sağlayıcılarının çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet sunma yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır.
Başvuru ve İtiraz Mekanizması
Yönetmelik, yaş doğrulama sonuçları, hesapların askıya alınması veya kapatılması ve ayrıştırılmış hizmet kapsamında uygulanan tedbirlere ilişkin başvuruların değerlendirilmesi amacıyla Türkçe dil seçeneği sunan, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizmasının oluşturulmasını öngörmektedir. Bu kapsamda, başvuru ve itirazların yalnızca otomatik sistemler üzerinden değerlendirilmemesi ve süreçte anlamlı bir insan incelemesine yer verilmesi gerekmektedir.
Sosyal ağ sağlayıcılarının ayrıca başvuru ve itiraz sayılarını, kabul oranlarını ve ortalama sonuçlandırma sürelerini yıllık olarak Siber Güvenlik Başkanlığına bildirmeleri ve kendi internet sitelerinde yayımlamaları öngörülmektedir. Başvuru sonucuna ilişkin bildirimlerde, Siber Güvenlik Başkanlığına şikayette bulunulabileceği ve yargı yoluna başvurulabileceği bilgilerine de yer verilmesi gerekmektedir.
Sonuç
Yönetmelik, 1 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girecektir. Bu tarihten önce açılmış olup yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış mevcut hesapların en geç 31 Mart 2027 tarihine kadar en az bir kez doğrulanması gerekmektedir. On beş yaşını doldurmadığı tespit edilen hesapların kapatılması, on beş yaşını doldurmuş çocuklara ait hesapların ise ayrıştırılmış hizmet hükümlerine uygun hale getirilmesi öngörülmektedir.
Yönetmelik hükümlerine aykırılık halinde, 5651 sayılı Kanun’un Ek 4’üncü maddesi kapsamında yaptırımlarla karşılaşılması söz konusu olabilecektir. Bu nedenle sosyal ağ sağlayıcılarının mevcut uygulamalarını Yönetmelik’te öngörülen düzenlemeler çerçevesinde gözden geçirmeleri ve uyum çalışmalarını ilgili tarihler dikkate alınarak planlamaları önem taşımaktadır.
